- Для забеспячэння захавання нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей і навакольнага асяроддзя ў пэўных межах устанаўліваюцца межы тэрыторый нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей і адна або некалькі з наступных зон аховы гэтых гісторыка-культурных каштоўнасцей:
ахоўная зона;
зона рэгулявання забудовы;
зона аховы ландшафту;
зона аховы культурнага пласта (слоя).
Тэрыторыя нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці – тэрыторыя, непасрэдна занятая нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасцю і (або) яе часткай, звязаная з імі гістарычна і функцыянальна.
- Для нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей, якія ўваходзяць у склад комплексных гісторыка-культурных каштоўнасцей, устанаўліваюцца агульныя зоны аховы.
Для нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей, якія размешчаны побач, могуць устанаўлівацца агульныя зоны аховы.
Да зацвярджэння праектаў зон аховы помнікаў археалогіі, указаных у рэестры археалагічных аб’ектаў, які вядзецца ў адпаведнасці з пунктамі 1–3 артыкула 125 гэтага Кодэкса, на іх тэрыторыях, а таксама на адлегласці пяцідзесяці метраў ад вонкавых межаў гэтых тэрыторый пры выкананні земляных, будаўнічых, меліярацыйных і іншых работ, ажыццяўленні іншай дзейнасці, якія могуць нанесці шкоду помнікам археалогіі, павінны выконвацца меры, прадугледжаныя артыкулам 130 гэтага Кодэкса.
Межы тэрыторыі нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці, зоны аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці і іх межы, рэжымы ўтрымання і выкарыстання тэрыторыі нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці і зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці вызначаюцца праектам зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці, які зацвярджаецца Міністэрствам культуры і з’яўляецца абавязковым для выканання.
Склад і парадак распрацоўкі праектаў зон аховы нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей устанаўліваюцца Міністэрствам культуры.
Міністэрства культуры не пазней за пятнаццаць каляндарных дзён з дня зацвярджэння адпаведнага праекта зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці даводзіць да ведама арганізацый, якія знаходзяцца ў падпарадкаванні Дзяржаўнага камітэта па маёмасці і ўпаўнаважаны ім на стварэнне і вядзенне зямельна-інфармацыйнай сістэмы, інфармацыю аб факце зацвярджэння гэтага праекта зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Рэжымамі ўтрымання і выкарыстання тэрыторыі нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці і зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці прадугледжваюцца абмежаванне або поўная забарона дзейнасці, якая стварае пагрозу захаванню гэтай гісторыка-культурнай каштоўнасці і навакольнаму асяроддзю (уключаючы навакольную гістарычную забудову) у межах зон яе аховы.
Праект зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці распрацоўваецца за кошт сродкаў яе ўласніка (карыстальніка), землекарыстальніка, на зямельным участку якога размешчана нерухомая матэрыяльная гісторыка-культурная каштоўнасць, а таксама іншых крыніц, не забароненых заканадаўствам.
Распрацоўка горадабудаўнічай і землеўпарадкавальнай дакументацыі, а таксама іншай праектнай дакументацыі, рэалізацыя якіх можа аказаць уздзеянне на нерухомыя матэрыяльныя гісторыка-культурныя каштоўнасці, без нанясення ўстаноўленых зон аховы нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей або без іх устанаўлення забараняецца.
Усе віды работ у зонах аховы нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей выконваюцца ў межах патрабаванняў рэжымаў утрымання і выкарыстання гэтых зон аховы, калі іншае не прадугледжана гэтым Кодэксам.